Zeggenschap is niet hetzelfde als eigenaarschap
Je hebt een tech-bedrijf opgericht. Het groeit. Je hebt funding nodig. Er dient zich een investeerder aan die 500.000 euro wil inleggen voor 30% van de aandelen. Klinkt goed. Je behoudt 70%, een ruime meerderheid.
Tot je de aandeelhoudersovereenkomst leest. En dan wordt het stiller in de kamer.
Want 70% van de aandelen betekent niet automatisch 70% van de zeggenschap. En 30% eigenaarschap betekent niet automatisch 30% invloed.
Twee verschillende dingen
Zeggenschap gaat over beleid. Wie benoemt de directie? Welke beslissingen mag je als bestuurder zelfstandig nemen? Wanneer heb je toestemming nodig van de aandeelhoudersvergadering? Hoeveel stemmen heb je als het spannend wordt?
Eigenaarschap gaat over geld. Wie heeft recht op welk deel van de winst? Wie krijgt wat bij een verkoop?
De meeste founders denken alleen aan het tweede. Ze onderhandelen over de waardering en over het percentage aandelen. Maar ze vergeten de kleine lettertjes over goedkeuringsrechten, vetorecht en anti-verwateringsclausules.
Hoe je als starter al wordt uitgekleed
Ervaren investeerders weten goed wat ze willen. Ze bedingen goedkeuringsrechten voor investeringen boven een bepaald bedrag. Ze eisen een zetel in de raad van commissarissen. Ze nemen anti-verwateringsbescherming op waardoor hun percentage bij een volgende ronde niet daalt, maar dat van jou wel.
Een founder die in een eerste ronde 30% weggeeft en in een tweede ronde opnieuw aandelen uitgeeft, kan na twee rondes terugvallen van 70% naar 40% of minder. Terwijl de investeerder uit de eerste ronde door anti-verwateringsclausules op hetzelfde percentage blijft zitten.
Het advies: geef in de eerste ronde niet meer dan 20 tot 30% weg. Zorg dat je na deze ronde minimaal 70% overhoudt. Liever 80%. Dat laat genoeg ruimte voor een tweede ronde zonder dat je de controle verliest.
De Apple-vraag
Nico Koppel stelt startende ondernemers altijd dezelfde vraag: wil je eigenaar zijn van een goed idee en dat voor jezelf houden? Of wil je delen, waardoor je met een kleiner percentage een veel grotere waarde opbouwt?
Het antwoord verandert alles. Als je kiest voor groei met investeerders, moet je structuur daar vanaf dag één op ingericht zijn. Een holding-BV, een werkmaatschappij, de IP in de juiste entiteit, en een aandeelhoudersovereenkomst die jouw zeggenschap beschermt.
Want er komt een moment waarop het spannend wordt. Een crisis. Een meningsverschil. Een overname waar niet iedereen het mee eens is. En dan wil je weten hoeveel stemmen je hebt. Niet hoeveel procent van de winst.
Wat moet je doen?
Denk bij elke investeerder niet alleen aan de waardering, maar aan de governance. Wat mag ik nog zelfstandig beslissen? Wat heeft goedkeuring nodig? Wat gebeurt er bij een volgende ronde?
Laat een aandeelhoudersovereenkomst nooit tekenen zonder iemand die de kleine lettertjes begrijpt. Bespaar niet op juridisch advies bij een investeerder. Het is het verschil tussen een bedrijf dat je runt en een bedrijf dat over je hoofd heen bestuurd wordt.